Istraživački univerziteti na kojima se obrazovanje zasniva na istraživanju temelj su društva i privrede zasnovanih na znanju. Takve univerzitete obilježava međusobna različitost umjesto uniformnosti i sličnosti te interdisciplinarnost, multidisciplinarnost i transdisciplinarnost u obrazovnom i istraživačkom djelovanju. Na takvim univerzitetima obrazovna je paradigma „učenje kroz istraživanje“.
Razlika između univerzitetskih i stručnih studija temelji se na činjenici da na stručnim studijima prevladavaju stručni nastavni sadržaji kojima se pretežno usvajaju vještine, iako postoje i nastavni sadržaji u kojima se usvajaju (teorijska) znanja. Na univerzitetskim studijima prevladavaju univerzitetski nastavni sadržaji kojima se pretežno usvajaju (teorijska) znanja, ali postoje i nastavni sadržaji u kojima se usvajaju vještine. U tom konceptu stručni bi studiji trebali biti fleksibilniji kako bi mogli brzo odgovarati na kratkoročne zahtjeve tržišta, dok bi univerzitetski studiji trebali osiguravati bolje temelje i fundamentalna znanja primjerenija promjenjivim zahtjevima tržišta, tehnologije i društva. Međutim, u obje vrste studija trebalo bi pripremiti studente za cjeloživotno učenje.
Nivo kvaliteta stručnih studija potrebno je unapređivati i ujednačiti s nivoima kvaliteta istorodnih univerzitetskih studija kroz postupno usklađivanje minimalnih kriterija s međunarodno prihvaćenim kriterijima za akreditaciju univerzitetskih i stručnih studija. Stručni studiji ne smiju se od univerzitetskih razlikovati po kvalitetu nego po ishodima učenja.
